Archive for the ‘ Poeta ’ Category

Cechy prozy Josepha Conrada

Joseph Conrad Korzeniowski to pisarz polskiego pochodzenia, urodził się w Berdyczowie, karierę robił, pisząc w języku angielskim. Najbardziej znane jego utwory to „Lord Jim”, „Jądro ciemności”, „Korsarz”, „Murzyn z załogi Narcyza”, „Smuga cienia”. W jego twórczości dominuje tematyka morska, pisarz umieszcza swoich bohaterów na morzu, opisuje żywot morski, potężne siły drzemiące w przyrodzie i bardzo niebezpieczne dla człowieka, stawiające przed nim wielkie wymagania. Wiele wątków i epizodów Conrad zaczerpnął z własnego życia, gdyż przez jakiś czas wiódł żywot marynarza. W jego twórczości pojawia się też problematyka moralna. Bohaterowie jego powieści to ludzie, którzy muszą dokonywać bardzo ważnych wyborów życiowych, często w sytuacjach skrajnie niebezpiecznych. Każdy z bohaterów kieruje się wiernością kodeksowi moralnemu. Jego postaci nie biorą pod uwagę żadnych sytuacji, mogących usprawiedliwiać jakiś nędzny czyn. Jeżeli ktoś raz popełnia błąd, musi ponieść konsekwencje. Cechy bohaterów Conrada to duma, odwaga, odpowiedzialność, wielkie poczucie obowiązku i honor. Są to indywidualiści, ludzie stawiający czoła różnym niebezpieczeństwom i bywają sami wobec całego świata. Wiele uwagi poświęca pisarz psychice swoich bohaterów, wtrąca dylematy i problemy moralne. Wielu bohaterów posiada cechy romantyczne. Przykładem takiej kreacji jest Lord Jim, postać powieści pod tym samym tytułem. To młody człowiek, który podejmuje walkę ze złym losem, na jego przykładzie Conrad ukazuje złożoność ludzkiej natury, szlachetność i tragiczne skutki złych wyborów życiowych.

Witold Gombrowicz

Witold Gombrowicz to twórca doby dwudziestolecia międzywojennego. Urodził się w Polsce, wiele lat spędził poza granicami kraju, między innymi w Argentynie („Transatlantyk”), w Paryżu, w Berlinie. Głośne jego utwory to „Iwona, księżniczka Burgunda”, „Ślub” – dramat, jedna z największych i najważniejszych sztuk, „Transatlantyk” – powieść, której fabuła nawiązuje do emigracyjnych doświadczeń pisarza, „Pornografia” – utwór, w którym dominuje tematyka erotyczna oraz występują wyraźne nawiązania do groteski, „Operetka” – freudystyczno-groteskowa wizja rewolucji społecznej. Ważną rolę w twórczości Gombrowicza odegrała również powieść „Ferdydurke”, otoczona aurą skandalu. Kiedy pojawiła się drukiem, wywołała duże poruszenie w środowisku krytyków. Bruno Schultz podziwiał odwagę autora, ale były tez ataki na jego osobę, że zszargał świętości, że kpił z wartości moralnych, że uderzał w środowisko konserwatywne. Tematyka utworów Gombrowicza sprawia, że był on postrzegany jako prowokator, obrazoburca, ponieważ z łatwością łamał stereotypy, schematy, posługiwał się specyficznym humorem. Nie obawiał się mówić odważnie o erotyce. Wprowadził pojęcia „gęba”, „łydka” i „pupa”. Bardzo ważnym zagadnieniem jest też pojęcie formy. Podobnie jak u Witkacego, tak i u Gombrowicza pojawia się absurd i groteska. Powieść „Ferdydurke” należy do dzieł awangardowych.

Ernest Hemingway

Burzliwe i bogate życie pisarza stało się tworzywem jego pisarstwa. W licznych swoich opowiadaniach występuje on pod postacią Nicka Adamsa. Doświadczenia pierwszej wojny światowej znalazły miejsce w powieści „Pożegnanie z bronią” (1929). Uwielbiane przez pisarza polowania weszły do „Zielonych wzgórz Afryki”, znakomitych opowieści „Śniegi Kilimandżaro” oraz „Krótki, szczęśliwy żywot Franciszka MacCombera”. Kilkakrotne pobyty w Hiszpanii i wojna domowa pozwoliły Hemingwayowi stworzyć wielką powieść „Komu bije dzwon” (1944). Echa drugiej wojny światowej odżyły w powieści „Za rzeką w cieniu drzew”. Ulubiona przez pisarza Kuba i jego wyprawy rybackie przyniosły „Starego człowieka i morze” – wyróżnionego Nagrodą Nobla w 1954r. Tak więc, twórczość Ernesta Hemingwaya jest na wskroś autobiograficzna („pulsuje żywym, biologicznym tętnem”). Prozę jego, męską i oszczędną w słowach, wypełnia opis zachowań bohaterów i ich fizycznych właściwości, doznań i działań. Często mówi się o charakterystycznym typie bohatera hemingwayowskiego, jakim jest człowiek silny, panujący nad życiem, pokonujący swoje słabości – jest to na pewno jego bohater pozytywny, ale swój autoportret Hemingway kreśli raczej w osobach mniej heroicznych i bardziej zwyczajnych.

W latach pierwszej wojny światowej Stefan Żeromski mieszkał w Zakopanem pracując nad zaczętym jeszcze przed wojną cyklem powieściowym „Walka z szatanem”. Dwa pierwsze tomy tego cyklu – „Nawracanie Judasza” i „Zamieć” – ukazały się w 1916r., a tom trzeci „Charitas” ukazał się w 1919 roku. Bohaterem dwóch pierwszych tomów jest Ryszard Nienaski. Pobyt w Galicji i obserwacja tamtych stosunków zaostrzyły krytycyzm Żeromskiego. Po wyzwoleniu przeniósł się do Warszawy i z pełną energią oddał się rozlicznym funkcjom społecznym. W 1920r. objeżdżał wraz z Kasprowiczem tereny plebiscytowe na Warmii i Mazurach, współdziałał też w założeniu Towarzystwa Przyjaciół Pomorza. W 1918r. Żeromski doznał ciężkiego ciosu osobistego – stracił ukochanego syna Adama, który zmarł na gruźlicę. Poświęcił mu utwór „O Adamie Żeromskim wspomnienie”. W następnych latach powstają kolejne jego dzieła – w 1918r. „Wisła”, w 1922r. „Wiatr od morza” i w 1924r. „Międzymorze”. W utworach tych zawarł najmocniejszy wyraz swego umiłowania dla ziemi ojczystej. „Wiatr od morza” jest utworem, w którym pisarz stosuje i łączy bardzo różne formy – opowiadanie, opis, prozę poetycką i partie naukowo-publicystyczne. W 1921r. powstaje dramat „Ponad śnieg bielszym się stanę”, a w 1923r. „Turoń”. Oba utwory łączyły protest przeciw społecznej krzywdzie z ostrzegawczą wizją rewolucyjnej pomsty ludu. Prawdziwy sukces przyniosła Żeromskiemu dopiero ostatnia z jego sztuk, komedia „Uciekła mi przepióreczka”, której bohater Edward Przełęcki przypomina Judyma, ale Judyma, któgo idea zwycięża. Zalążki z trudem podtrzymywanej wiary w lepszą przyszłość, które odnajdujemy w „Wietrze od morza” i w „Uciekła mi przepióreczka” nie mogły pisarzowi czujnemu na krzywdę ludzką zamknąć oczu. Zdaje sobie coraz jaśniej sprawę, że rzeczywistość w Polsce jest jak najdalsza od jego marzeń. Coraz silniej narasta w nim gorycz i powoli słabnie wiara w zmianę na lepsze. W świadomości Żewromskiego narasta kryzys, którego rezultatem jest ostatnia jego powieść „Przedwiośnie”.